مطالب علمی

سویق چیست؟

سویق

سویق در ایران باستان به آن پِست گفته می‌شد که امروزه به آن “قاووت” یا “پوره” نیز می‌گویند. گفتنی است که لغت نامه دهخدا واژه “قاووت” را ترکی دانسته که غالباً به معنای آرد حبوبات تف داده شده است؛ اما این واژه گاه در مورد غیر حبوبات (مانند برخی میوه‌ها یا تره بار) نیز کاربرد دارد. سویق‌ها اغلب برای تقویت بدن استفاده می‌شوند. به عنوان مثال  میتوان برای کودکان در سنین رشد، از سویق استفاده کرد. همچنین برای وزن‌گیری جنین در سه‌ماهه پایانی بارداری، مصرف سویق می‌تواند بسیار موثر باشد. البته میزان استفاده از سویق در آن دوران باید کنترل شده بوده و حتی مصرف زیاد سویق نیز می‌تواند باعث اضافه وزن بیش از حد جنین یا مادر او گردد.

بعضی از سویق‌ها به طور اساسی دارو به حساب می آیند نه غذا. یعنی آن‌ها را نباید دائماً مصرف نمود و استفاده از آن را به صورت عادت غذایی درآورد. برای مثال گفته‌ شده که: “از این دو نوع سویق (گندم و جو) که بگذریم، دیگر انواع سویق، به عنوان غذا مصرف نباید مصرف شوند و (تنها) مصرف دارویى دارند. به عنوان مثال سویق کُنار، سویق سیب و انار ترش براى مهار کردن شکم و بالا بردن حرارت آن به کار مى‌‏روند، یا از سویق خرنوب و سنجد، براى مهار طبع استفاده مى‌‏شود.”

سویق را می توان به دو روش درست کرد: در روش اول ابتدا سبوس گندم و جو را جدا کرده و جداگانه آرد می‌کنیم سپس به نسبت مساوی (وزنی) آرد گندم و جو را با آرد سبوس گندم و جو مخلوط کرده و آرام آرام حرارت می‌دهیم تا آماده شود، ولی در روش دوم گندم و جو را ابتدا تفت می‌دهند سپس آرد می‌کنند. از آنجا که سبوس کمتر نیاز به حرارت دارد و زود می‌سوزد بهتر است جداگانه تفت داده شود و نکته دیگر اینکه سبوس از مواد سلولزی است که جذب بدن نمی‌شود و شاید آرد کردن و تفت دادن آن باعث شود که بدن بتواند از آن استفاده کند. با این تفاسیر روش اول بهتر است.

از دانه‌های مختلف غلات، حبوبات و هسته میوه‌ها یا برخی از خود میوه‌ها و تره‌بارها، سویق‌های متنوعی تهیه می‌شود. مانند سویق گندم، جو، برنج، نخود، عدس، سنجد، سیب، کنار، کدوتنبل، دانه انار و خشخاش. گاهی سویق‌ها را با هم ترکیب می‌کنند .مانند سویق گندم و جو. در روایات به سویق گندم، جو، عدس، برنج، سیب و خواص آن‌ها اشاره شده است.

خواص سویق

سویق نقش موثری در حفظ سلامتی و تقویت بدن در کودکان در حال رشد، بزرگسالان و زنان باردار دارد. مصرف سویق در زنان باردار موجب تقویت مادر و جنین و مانع از تولد فرزند معلول می‌شود. اگر زن و شوهر حدود چهار هفته پیش از بارداری اقدام به مصرف سویق کنند، این کار سبب تولد نوزاد با بنیه قوی می‌شود. همچنین دادن مقدار کمی از سویق به همراه شیر نیز به نوزاد مفید است و ارزش غذایی بالاتری نسبت به شیر خشک دارد. مصرف سویق برای زنان باردار و افرادی که دچار فقر آهن و کمبود فولیک اسید هستند ضروری است و استفاده از سویق سبب دفع صفرا از بدن و بلغم از معده می‌شود. اگر سویق را به همراه خرما، شیر و عسل میل شود، برای تقویت بدن مفید است. همچنین مصرف این معجون برای افرادی که حین راه رفتن دچار خستگی می‌شوند یا مبتلا به شکستگی و پوکی استخوان هستند نیز مفید می باشد. از آنجایی که امروزه نان‌ها فاقد سبوس هستند، بنابراین مصرف سویقی که همراه با سبوس است و حاوی انواع گروه ویتامین‌های B و D است و نقش مؤثری در حفظ سلامتی بدن ایفا می‌کند.

خاصیت هر نوع سویق با خاصیت چیزی که از آن تهیه شده است تناسب دارد. به عنوان مثال وقتی طبع جو از گندم سردتر است، طبع سویق جو هم از سویق گندم سردتر است. بنابراین خوب است قبل از تهیه و خوردن سویق یا قارووت‌ها، طبع و مزاج خودتان را خوب بشناسید تا انتخاب درستی داشته باشید. به همین دلیل، بعضی از سویق‌ها را بر اساس ویژگی مصرف‌کننده یا خاصیتشان نام‌گذاری می‌کنند. مانند: سویق کودک، سویق چاقی، سویق لاغری، سویق چربی خون و … .

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *